ราคา IPO ของ Anthropic: มูลค่า 1 ล้านล้านดอลลาร์ สมเหตุสมผลหรือไม่?

Anthropic บริษัทผู้พัฒนาโมเดล Claude และหนึ่งในห้องปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) รายใหญ่ที่สุด เตรียมเข้าพบนักลงทุนตั้งแต่วันอังคารที่ 10 พฤศจิกายน ก่อนการเข้าจดทะเบียนในตลาดหุ้น Nasdaq

บริษัทและผู้ถือหุ้นเดิมบางส่วนมีแผนเสนอขายหุ้นจำนวน 825 ล้านหุ้น ในราคา $70–78 ต่อหุ้น คิดเป็นมูลค่าการเสนอขายประมาณ $57.8–64.4 พันล้าน และหากผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ใช้สิทธิซื้อหุ้นเพิ่มเติม (Overallotment Option) อีก 123.75 ล้านหุ้น มูลค่าการเสนอขายอาจเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ $74 พันล้าน

การเสนอขายหุ้นครั้งนี้จะกลายเป็น IPO ที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ในประวัติศาสตร์ รองจากการเข้าตลาดหุ้นของ SpaceX เมื่อต้นปีนี้ โดยหุ้นจะซื้อขายภายใต้สัญลักษณ์ ANT

ภายใต้ช่วงราคาเสนอขายปัจจุบัน มูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาด (Market Capitalization) ของบริษัทอาจสูงถึงประมาณ $1 ล้านล้าน

ตัวเลขดังกล่าวถือว่าสมเหตุสมผลเมื่อเทียบกับการประเมินมูลค่าก่อนหน้านี้ที่สูงถึง $1.5–2 ล้านล้าน ขณะเดียวกันก็เป็นการกำหนดมูลค่าที่ค่อนข้างระมัดระวัง ท่ามกลางแรงเทขายหุ้นกลุ่ม AI ในตลาดปัจจุบัน

หนังสือชี้ชวนการเสนอขายหุ้น IPO ของ Anthropic มีรายละเอียดอย่างไร และคาดว่าจะเข้าซื้อขายในตลาดหุ้นเมื่อใด?

การเติบโตของรายได้ในระดับก้าวกระโดด

หนังสือชี้ชวนการเสนอขายหุ้น IPO เผยข้อมูลทางการเงินของบริษัทอย่างครบถ้วนเป็นครั้งแรก โดยรายได้ในไตรมาส 3 แตะเกือบ $17 พันล้าน เทียบกับเพียง $1.4 พันล้านในช่วงเดียวกันของปีก่อน หรือเติบโตขึ้นประมาณ 12 เท่า

ขณะที่อัตรารายได้ต่อปี (Annualized Revenue Run Rate) อยู่ที่ประมาณ $81 พันล้าน ณ สิ้นเดือนตุลาคม เพิ่มขึ้น $10 พันล้านจากเดือนก่อนหน้า นอกจากนี้ จำนวนลูกค้าที่จ่ายค่าบริการมากกว่า $100,000 ต่อปี เพิ่มขึ้นเป็น 11,900 ราย

ปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนการเติบโตมาจากการนำโมเดล AI ไปประยุกต์ใช้ในงานพัฒนาซอฟต์แวร์ โดยหนังสือชี้ชวนระบุว่า Claude เป็นผู้เขียนโค้ดมากกว่า 90% ของการเปลี่ยนแปลงโค้ดภายในบริษัทเอง

นอกจากนี้ Anthropic ยังพัฒนาโซลูชันเฉพาะสำหรับอุตสาหกรรมต่าง ๆ โดยมุ่งเน้นไปที่ธุรกิจด้านการดูแลสุขภาพและวิทยาศาสตร์ชีวภาพเป็นหลัก

ความสามารถในการทำกำไรยังไม่แน่นอน

ในไตรมาส 2 บริษัทสามารถทำกำไรจากการดำเนินงานได้เป็นครั้งแรกที่ $974 ล้าน แต่กลับมาขาดทุนอีกครั้งในไตรมาส 3 ที่ $567 ล้าน

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานพุ่งขึ้น 292% เมื่อเทียบกับปีก่อน แตะ $17.5 พันล้าน โดยสาเหตุหลักของผลขาดทุนมาจากภาระผูกพันระยะสั้นด้านกำลังประมวลผล (Compute Capacity) ประมาณ $5 พันล้าน และค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่เงินสด (Non-cash Charges) ราว $2 พันล้าน ซึ่งเกี่ยวข้องกับโครงการบริจาคของบริษัท

ขณะเดียวกัน สัญญาณแรงกดดันด้านราคาก็เริ่มปรากฏชัดขึ้น การปรับลดราคาของโมเดลใหม่และการให้ส่วนลดแก่ลูกค้าบางราย ส่งผลให้การเติบโตของรายได้ในไตรมาส 3 ลดลงประมาณ $600 ล้าน

นอกจากนี้ การแข่งขันจากโมเดล AI แบบ Open-weight ที่มีต้นทุนต่ำกว่า โดยเฉพาะจากบริษัทในจีน ก็กำลังทวีความรุนแรงขึ้นเช่นกัน

ความเสี่ยงสำคัญที่สุด: ขนาดของภาระผูกพันทางธุรกิจ

ข้อตกลงบางส่วนของบริษัทเกี่ยวข้องกับธุรกรรมกับบริษัทที่เป็นผู้ถือหุ้นของ Anthropic ด้วยเช่นกัน โดย Google, Amazon และ Microsoft มีบทบาททั้งในฐานะนักลงทุน ลูกค้า และผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผล (Compute)

ความสัมพันธ์ทางธุรกิจที่เชื่อมโยงกันในลักษณะนี้เป็นประเด็นสำคัญที่นักลงทุนควรพิจารณาเมื่อต้องประเมินว่า อุปสงค์ที่แท้จริงของ Anthropic มาจากลูกค้าภายนอกที่เป็นอิสระมากน้อยเพียงใด

ความเสี่ยงสำคัญที่สุด: ขนาดของภาระผูกพันทางธุรกิจ

ข้อตกลงบางส่วนของบริษัทเกี่ยวข้องกับธุรกรรมกับบริษัทที่เป็นผู้ถือหุ้นของ Anthropic ด้วยเช่นกัน โดย Google, Amazon และ Microsoft มีบทบาททั้งในฐานะนักลงทุน ลูกค้า และผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผล (Compute)

ความสัมพันธ์ทางธุรกิจที่เชื่อมโยงกันในลักษณะนี้เป็นประเด็นสำคัญที่นักลงทุนควรพิจารณาเมื่อต้องประเมินว่า อุปสงค์ที่แท้จริงของ Anthropic มาจากลูกค้าภายนอกที่เป็นอิสระมากน้อยเพียงใด

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงคือ Annualized Revenue Run Rate สะท้อนผลการดำเนินงานในเดือนล่าสุด ไม่ใช่รายได้ที่เกิดขึ้นจริงตลอดทั้งปี

หากนำรายได้ในไตรมาส 3 มาคำนวณเป็นรายได้ต่อปีเพียงอย่างเดียว ($17 พันล้าน × 4) จะทำให้ อัตราส่วนมูลค่าบริษัทต่อรายได้ (Price-to-Sales: P/S) เพิ่มขึ้นเป็น 13–15 เท่า

นอกจากนี้ Anthropic ยังเป็นบริษัทที่เพิ่งเริ่มเข้าสู่ช่วงการทำกำไร ซึ่งแตกต่างจากบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ที่มีธุรกิจเติบโตเต็มที่และมีผลกำไรที่มั่นคงแล้ว

ประเด็นสำคัญที่นักลงทุนควรจับตา

การเสนอขายหุ้น IPO ของ Anthropic เกิดขึ้นหลังจากหุ้นกลุ่มปัญญาประดิษฐ์ (AI) เผชิญแรงเทขายอย่างหนัก โดย Nasdaq 100 ปรับตัวลดลงเกือบ 10% ในช่วงเดือนที่ผ่านมา ขณะที่หุ้น Nvidia ร่วงลงมากกว่า 20% และนักลงทุนยังคงกังวลเกี่ยวกับกฎระเบียบด้านศูนย์ข้อมูล (Data Center) ที่อาจเข้มงวดมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ข่าวการเตรียม IPO ของ Anthropic ช่วยหนุนบรรยากาศการลงทุนให้ดีขึ้น โดยเมื่อวันจันทร์ Nasdaq 100 ปรับตัวขึ้น 3.4% และหุ้นของบริษัทพันธมิตรกับ Anthropic ปรับตัวขึ้นอย่างโดดเด่นในวันอังคาร โดย AMD พุ่งขึ้น 13% และ Broadcom เพิ่มขึ้นเกือบ 9%

Anthropic จัดตั้งขึ้นในรูปแบบ Public Benefit Corporation ซึ่งมีเป้าหมายในการสร้างสมดุลระหว่างผลตอบแทนให้ผู้ถือหุ้นกับพันธกิจในการพัฒนา AI อย่างมีความรับผิดชอบ

องค์กรอิสระที่เรียกว่า Long-Term Benefit Trust มีอำนาจแต่งตั้งกรรมการบริษัทส่วนใหญ่ ขณะที่ผู้ก่อตั้งยังคงถือครองอำนาจออกเสียง 50.1% ในประเด็นอื่น ๆ ผ่านหุ้นประเภทพิเศษ (Dedicated Share Class)

ดังนั้น นักลงทุนที่ซื้อหุ้น IPO ครั้งนี้จะมีอำนาจในการกำกับดูแลบริษัทค่อนข้างจำกัด

นอกจากนี้ Anthropic ยังระบุคำเตือนอย่างชัดเจนในหนังสือชี้ชวนว่า เทคโนโลยีของบริษัทอาจก่อให้เกิด “ความเสี่ยงร้ายแรงถึงขั้นหายนะหรือเป็นภัยคุกคามต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ” หากไม่มีมาตรการป้องกันที่เหมาะสมในการพัฒนาเทคโนโลยีดังกล่าว

การเสนอขายหุ้นครั้งนี้นำโดย Goldman Sachs และ Morgan Stanley ร่วมกับธนาคารผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์อีก 20 แห่ง

ปัจจัยสำคัญที่ต้องจับตา ได้แก่ ความต้องการซื้อหุ้นจากนักลงทุนจะมากพอที่จะรองรับราคาเสนอขายในระดับบนสุดของกรอบราคาหรือไม่ และราคาหุ้นจะเคลื่อนไหวอย่างไรในช่วงวันแรก ๆ ของการซื้อขาย

การเข้าตลาดหุ้นของ Anthropic จะเป็นบททดสอบครั้งสำคัญว่า นักลงทุนยังพร้อมจ่ายมูลค่าพรีเมียมให้กับบริษัท AI ที่มีศักยภาพเติบโตสูงหรือไม่ หลังตลาดเพิ่งเผชิญแรงเทขายครั้งใหญ่ โดยผลตอบรับจาก IPO ครั้งนี้อาจกลายเป็นเกณฑ์อ้างอิงสำคัญสำหรับการเข้าตลาดหุ้นของ OpenAI ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในปี 2027

หากกำหนดราคาเสนอขายที่ระดับบนสุด Anthropic จะมีมูลค่าบริษัทประมาณ $1 ล้านล้าน ขณะที่ราคาเสนอขายระดับล่างจะทำให้มูลค่าบริษัทอยู่ที่ประมาณ $900 พันล้าน

ตัวเลขดังกล่าวทำให้มูลค่าของ Anthropic อยู่ในระดับใกล้เคียงกับ Walmart หรือ Berkshire Hathaway และต่ำกว่า Meta และ Broadcom

หุ้นที่เสนอขายเกือบทั้งหมดเป็นหุ้นออกใหม่ (Primary Shares) ซึ่งจะช่วยระดมทุนให้บริษัทประมาณ $56–62.5 พันล้าน นอกจากนี้ ยังมีเงินลงทุนเพิ่มเติมอีก $26 พันล้านจากพันธมิตรเชิงกลยุทธ์ ซึ่งรวมถึง AMD, Broadcom, Nvidia และ Google

มูลค่า 1 ล้านล้านดอลลาร์ หรือ 1.4 ล้านล้านดอลลาร์?

รายงานต่าง ๆ ระบุมูลค่าบริษัทไว้ 2 ตัวเลข ซึ่งทั้งสองตัวเลขถูกต้อง โดยมูลค่าประมาณ 1 ล้านล้านดอลลาร์ คำนวณจากมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาด (Market Capitalization) ที่ราคา $78 ต่อหุ้น โดยนับเฉพาะหุ้นที่ออกจำหน่ายแล้วเท่านั้น

ส่วนตัวเลขประมาณ 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ คือมูลค่าบริษัทแบบ Fully Diluted ซึ่งรวมสิทธิซื้อหุ้นของพนักงาน หุ้นที่จัดสรรให้พนักงานแต่ยังไม่ตกเป็นกรรมสิทธิ์ และหุ้นที่สำรองไว้สำหรับโครงการบริจาคด้วย เนื่องจากหุ้นเหล่านี้จะทยอยเข้าสู่ตลาดในอนาคต ตัวเลขที่สูงกว่าจึงมีความสำคัญมากกว่าสำหรับนักลงทุนระยะยาว

ที่มูลค่า 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ Anthropic จะซื้อขายที่ระดับประมาณ 17 เท่าของรายได้ต่อปีเมื่อคำนวณจาก Run Rate สูงกว่า Nvidia และใกล้เคียงกับมูลค่าประเมินของ OpenAI ในตลาดเอกชน เมื่อพิจารณาจากมุมนี้ การเสนอขายหุ้น IPO ครั้งนี้จึงดูเหมือนจะมีส่วนลดน้อยกว่าที่เห็นในตอนแรก

หุ้น Anthropic จะเริ่มซื้อขายเมื่อไร?

ตามรายงานของ Bloomberg คาดว่าจะกำหนดราคา IPO ขั้นสุดท้ายในวันพุธที่ 18 พฤศจิกายน โดยปกติการซื้อขายในตลาดสหรัฐฯ จะเริ่มขึ้นในวันถัดไป ดังนั้น หุ้น Anthropic จึงมีแนวโน้มเริ่มซื้อขายในวันพฤหัสบดีที่ 19 พฤศจิกายน

อย่างไรก็ตาม บริษัทยังไม่ได้ยืนยันวันดังกล่าวอย่างเป็นทางการ และกำหนดการอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามภาวะตลาดโดยรวม