🟡Giá vàng kiểm định mốc 4.000 USD

Chúng ta đang bước vào một trong những cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được đánh giá là hấp dẫn và khó đoán nhất trong nhiều năm trở lại đây. Thị trường hiện đang định giá khoảng 36% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất ngay trong cuộc họp hôm nay. Tuy nhiên, bối cảnh bên trong Ủy ban FOMC cũng như các yếu tố kinh tế vĩ mô và chính trị cho thấy quyết định hôm nay cùng buổi họp báo sau đó có thể tạo ra những biến động rất mạnh trên các thị trường tài chính.

Theo kịch bản đồng thuận của thị trường, Fed nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng chính giọng điệu trong buổi họp báo mới là yếu tố có thể tác động mạnh đến đồng USD, lợi suất trái phiếu và từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới giá vàng cũng như các chỉ số chứng khoán Mỹ.

Những điểm quan trọng cần lưu ý

1. Xác suất thị trường định giá cho một đợt tăng lãi suất hôm nay chỉ ở mức hơn 1/3, nhưng đây vẫn là một tỷ lệ khá cao, chủ yếu do cách truyền thông thiếu rõ ràng của các quan chức Fed, đặc biệt là Kevin Warsh.

2. Kevin Warsh tránh đưa ra các cam kết cụ thể, hạn chế phát biểu và đang chờ các đợt điều chỉnh dữ liệu kinh tế vào mùa thu cũng như báo cáo từ các nhóm nghiên cứu của Fed. Những kết quả này nhiều khả năng chỉ xuất hiện vào cuối năm, thời điểm thị trường hiện đang gần như chắc chắn về ít nhất một lần tăng lãi suất (thậm chí gần hai lần).

3. Cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ cùng với chu kỳ chính trị (bầu cử giữa nhiệm kỳ) cho thấy việc nâng lãi suất có thể sẽ diễn ra vào thời điểm muộn hơn.

4. "Thiên nga đen" lớn nhất vẫn là nguy cơ lạm phát hàng hóa quay trở lại. Giá dầu từng có thời điểm chạm 100 USD/thùng, trong khi giá xăng tại Mỹ vượt 4 USD/gallon. Dù lạm phát gần đây đã giảm xuống 3,5%, áp lực giá hoàn toàn có thể quay trở lại nền kinh tế Mỹ.

Định giá của thị trường so với dự báo của các chuyên gia

Quan sát đường cong kỳ vọng lãi suất được xây dựng từ thị trường hợp đồng tương lai cho thấy kỳ vọng theo hướng "diều hâu" đã tăng đáng kể trong vòng một tháng qua. Bốn tuần trước, thị trường gần như không định giá khả năng Fed nâng lãi suất trong tháng 7. Tuy nhiên, chủ yếu do giá dầu tăng mạnh, xác suất hiện đã tăng lên 36%. Đáng chú ý hơn là triển vọng dài hạn: Đến tháng 9/2026, thị trường đã định giá đầy đủ ít nhất một lần tăng lãi suất (+1,05). Đến tháng 12, kỳ vọng tiến gần hai lần tăng lãi suất (+1,74). Đến tháng 4/2027, thị trường đang định giá hơn hai lần tăng lãi suất (+2,18). Điều này phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của giới đầu tư về khả năng xuất hiện một "làn sóng lạm phát thứ hai".

Đường cong kỳ vọng cho các cuộc họp Fed sắp tới. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB

Xét theo dự báo đồng thuận của giới kinh tế học, Fed nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, trong hơn 100 dự báo được Bloomberg tổng hợp, vẫn có hai tổ chức cho rằng Fed sẽ nâng lãi suất ngay trong cuộc họp này. Bên trong FOMC cũng có khả năng xuất hiện hai lá phiếu theo quan điểm rất diều hâu, chủ yếu đến từ các thành viên không có quyền biểu quyết thường trực như Beth Hammack (Fed Cleveland) và Lorie Logan (Fed Dallas). Mặc dù biểu đồ Dot Plot trước đây của Fed vẫn cho thấy khả năng tăng lãi suất trong năm nay, khoảng một nửa số thành viên FOMC vẫn cho rằng lãi suất sẽ giữ nguyên hoặc thậm chí có thể được cắt giảm. Bản thân Kevin Warsh cũng nhiều lần cho rằng Dot Plot không phải là công cụ phù hợp để truyền tải định hướng chính sách tiền tệ.

Định giá lãi suất của Fed vào cuối năm nay. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB

2. Bài toán mang tên Warsh: phát biểu diều hâu nhưng hành động ôn hòa

Ẩn số lớn nhất của cuộc họp hôm nay chính là lập trường của Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Kể từ khi nhậm chức, Warsh đã giảm đáng kể tần suất giao tiếp với thị trường, với quan điểm rằng các cuộc họp báo chỉ thực sự cần thiết khi ngân hàng trung ương có những quyết định quan trọng hoặc thay đổi mang tính hệ thống cần truyền tải. Warsh thường xuyên nhấn mạnh sự cần thiết của một "cuộc chiến thực sự chống lạm phát", nhưng trên thực tế, các hành động của ông lại khá thận trọng. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại rằng Fed đang "không làm gì cả".

Warsh theo đuổi cách tiếp cận mang tính hệ thống, gần giống phong cách điều hành doanh nghiệp. Ông đã thành lập 5 nhóm nghiên cứu đặc biệt nhằm đánh giá bản chất của các động lực lạm phát hiện nay. Báo cáo cuối cùng của các nhóm này dự kiến chỉ được công bố vào cuối năm. Bên cạnh đó, Chủ tịch Fed cũng đang chờ đợi đợt điều chỉnh lớn hàng năm đối với dữ liệu lạm phát PCE lõi, dự kiến diễn ra vào tháng 9. Trong phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ, Warsh cho rằng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thúc đẩy lạm phát trong giai đoạn đầu, nhưng về trung và dài hạn, năng suất lao động được cải thiện nhờ AI sẽ mang lại tác động giảm phát.

Một yếu tố khác cũng đáng chú ý là chính buổi họp báo hôm nay. Một số nhà đầu tư cho rằng việc Warsh tổ chức họp báo có thể là tín hiệu cho thấy Fed chuẩn bị bất ngờ nâng lãi suất nhằm củng cố uy tín trong cuộc chiến chống lạm phát. Tuy nhiên, kịch bản có khả năng xảy ra cao hơn là Warsh sẽ giới thiệu một khuôn khổ mới cho hoạt động truyền thông của Fed, điều chỉnh cách thức truyền tải thông tin tới thị trường và chia sẻ những định hướng ban đầu từ các nhóm nghiên cứu. Cũng cần lưu ý rằng đây mới chỉ là buổi họp báo thứ hai của Warsh trên cương vị Chủ tịch Fed. Nếu không có nhiều thông tin mới để công bố, buổi họp báo lần này nhiều khả năng sẽ ngắn hơn đáng kể so với lần trước.

3. Thế bế tắc chính trị: Bầu cử giữa nhiệm kỳ và cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ

Rất khó để phân tích các quyết định của Cục Dự trữ Liên bang trong một năm bầu cử mà bỏ qua yếu tố chính trị. Bất chấp việc Fed luôn khẳng định tính độc lập về chính trị, trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ vào tháng 11 (bầu cử giữa nhiệm kỳ), ngân hàng trung ương này vẫn đặc biệt thận trọng trong việc tạo ra những cú sốc đối với nền kinh tế. Các nghiên cứu của Fed chỉ ra rằng nền kinh tế thực cần tới khoảng nửa năm để cảm nhận đầy đủ tác động của việc tăng lãi suất. Trong ngắn hạn, thay đổi lãi suất chủ yếu ảnh hưởng tới thị trường tài chính và hoạt động cho vay, trong khi tác động lên lạm phát lại xuất hiện với độ trễ đáng kể.

Điều này có ý nghĩa gì đối với cuộc họp tháng 7? Nếu Fed nâng lãi suất ngay hôm nay, tác động thực sự lên nền kinh tế và thị trường lao động sẽ xuất hiện đúng vào khoảng tháng 10–11, tức thời điểm nóng nhất của chiến dịch bầu cử. Trong khi đó, đến thời điểm đó, lạm phát nhiều khả năng vẫn chưa giảm đáng kể chỉ nhờ quyết định này. Việc chấp nhận rủi ro tạo ra một "hạ cánh cứng" ngay trước thời điểm cử tri đi bỏ phiếu là kịch bản mà không một Chủ tịch Fed nào – kể cả người theo lập trường diều hâu nhất – muốn gắn liền với tên tuổi của mình nếu chưa thật sự cần thiết.

4. Dầu mỏ vẫn là quân bài quyết định

Nếu bỏ qua mọi yếu tố khác, cuối cùng gần như tất cả vẫn sẽ phụ thuộc vào giá dầu, vốn vẫn là động lực chính của lạm phát. Việc giá dầu thô gần đây tăng mạnh lên vùng 100 USD/thùng, cùng với giá xăng tại Mỹ vượt 4 USD/gallon, đã trở thành tín hiệu cảnh báo đối với các ngân hàng trung ương. Giá xăng trên 4 USD/gallon thực chất giống như một khoản "thuế tiêu dùng" áp lên người dân Mỹ, đồng thời ngay lập tức làm tăng chi phí logistics và sản xuất trong hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế. Một cú sốc nguồn cung như vậy hoàn toàn có thể phá vỡ xu hướng giảm của lạm phát, bao gồm cả lạm phát lõi, vốn đã được xây dựng rất khó khăn trong nhiều quý vừa qua.

Mặc dù Kevin Warsh nhiều lần nhấn mạnh rằng chính sách tiền tệ không nên phản ứng trước các cú sốc nguồn cung mang tính nhất thời, lịch sử cho thấy nếu giá dầu duy trì quanh 100 USD/thùng trong thời gian dài, tác động sẽ nhanh chóng lan sang các chỉ số lạm phát lõi. Nếu cú sốc dầu mỏ kéo dài tới mùa thu, những lập luận về việc tiếp tục chờ đợi "các báo cáo cuối cùng của các nhóm nghiên cứu" sẽ không còn đủ sức thuyết phục đối với thị trường. Nếu thị trường đang đúng (thể hiện qua việc định giá hơn 2 lần tăng lãi suất trước tháng 4/2027), thì việc Fed tạm dừng trong tháng 7 chỉ là khoảng lặng trước cơn bão, và chu kỳ thắt chặt mạnh mẽ sẽ bắt đầu từ tháng 9 hoặc tháng 11. Ngược lại, nếu tình hình Trung Đông nhanh chóng được kiểm soát và giá khí đốt cũng như giá ngũ cốc giảm nhờ hiện tượng El Niño, vẫn còn khả năng lạm phát chỉ mang tính nhất thời (dù Jerome Powell cũng từng đưa ra lập luận tương tự trong giai đoạn đầu của làn sóng lạm phát sau năm 2021).

5. Kết luận

Hầu hết các tín hiệu hiện nay đều cho thấy Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp hôm nay, chấp nhận rằng lợi ích ngắn hạn về mặt uy tín đối với lập trường "diều hâu" của Kevin Warsh là nhỏ hơn so với rủi ro làm suy yếu một thị trường lao động vốn vẫn còn mong manh (cũng như nguy cơ tác động tiêu cực đến giai đoạn bầu cử). Tâm điểm của nhà đầu tư sẽ hướng về giọng điệu trong buổi họp báo. Nếu Warsh tiếp tục chuyển mình theo hình ảnh một "học giả nghiên cứu thị trường" thay vì một nhà hoạch định chính sách chủ động, trong khi giá dầu vẫn duy trì trên vùng 90–100 USD/thùng, thị trường có thể ngày càng lo ngại về khả năng Fed mắc sai lầm trong chính sách. Về dài hạn, điều này sẽ tạo áp lực khiến lợi suất trái phiếu tiếp tục tăng và đồng USD mạnh lên.

6. Giá vàng có thể phản ứng như thế nào?

Giá vàng đang suy yếu rõ rệt trước quyết định của Fed hôm nay, dù cặp EURUSD vẫn duy trì ổn định dưới mốc 1,14. Động lực chính khiến vàng giảm trong ngày hôm nay là đà phục hồi của giá dầu thô, sau khi căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Hiện vàng vẫn đang giao dịch tại vùng hỗ trợ quan trọng, và nếu Kevin Warsh không thay đổi đáng kể quan điểm trong buổi họp báo, vùng hỗ trợ này nhiều khả năng sẽ được giữ vững. Rất khó kỳ vọng Warsh sẽ phát đi thông điệp ôn hòa, bởi cho đến nay ông vẫn chưa thực hiện bất kỳ bước đi nào đủ mạnh để đưa lạm phát trở lại mục tiêu. Tuy nhiên, nếu ông phát tín hiệu rằng Fed sẵn sàng nâng lãi suất, hoặc ít nhất là thu hẹp bảng cân đối kế toán, thị trường hoàn toàn có thể chứng kiến giá vàng phá vỡ xuống dưới mốc 4.000 USD/oz. Nếu thị trường bắt đầu định giá hơn hai lần tăng lãi suất trước giữa năm sau, giá vàng thậm chí có thể giảm về vùng 3.700–3.800 USD/oz.

Giá vàng hiện vẫn duy trì trên mốc 4.000 USD/oz, nhưng đồng thời đang giao dịch dưới đường trung bình động 25 phiên. Nguồn: xStation5

Giá vàng hiện đang được định giá khá phù hợp với kỳ vọng về lãi suất của Fed. Chính vì vậy, bất kỳ sự thay đổi nào trong kỳ vọng lãi suất cũng có thể tạo ra tác động rất lớn đến triển vọng ngắn hạn của vàng. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB