Thị trường nổi bật: Căng thẳng Trung Đông leo thang thúc đẩy giá dầu (31.08.2026)

Dầu thô một lần nữa trở thành “con tin” của yếu tố địa chính trị. Các cuộc tấn công tại khu vực Vịnh Ba Tư và những hạn chế ngày càng gia tăng đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz đã đẩy các yếu tố cơ bản về nhu cầu xuống thứ yếu. Mặc dù mức backwardation ở phần đầu của đường cong giá dầu hiện không còn mạnh như 5 tháng trước, nhưng chính phần đầu này đang được giao dịch ở mức cao hơn đáng kể. Phần bù rủi ro địa chính trị trên thị trường dầu hiện được định giá ít nhất ở mức vài chục USD cho mỗi thùng và dường như chưa có khả năng biến mất trong thời gian ngắn.

Bỏ qua mức biến động mạnh của giá ca cao trong phiên thứ Sáu, dầu và khí đốt đang là những mặt hàng tăng mạnh nhất trong ngày hôm nay. Nguồn: XTB

Việc phân tách các yếu tố tác động đến giá dầu thô cho thấy rõ rủi ro địa chính trị đã trở thành động lực chính thúc đẩy giá tăng trong tháng 8. Trong khi tác động từ phía nhu cầu vẫn hơi tiêu cực theo mô hình tác động giá của Bloomberg Economics, và các yếu tố nguồn cung khác đã ổn định, căng thẳng quân sự ngày càng gia tăng tại khu vực Trung Đông đã khiến phần bù rủi ro tăng lên mức vài chục USD/thùng.

Các yếu tố chính tác động đến giá dầu thô

• Nguồn cung dầu vật chất bị hạn chế tại eo biển Hormuz: Việc lực lượng Mỹ và Iran trực tiếp trao đổi các cuộc tấn công tên lửa quanh đảo Larak, cùng với đòn đáp trả nhằm vào các căn cứ tại Jordan, đã khiến giá dầu Brent tăng vọt lên trên 91 USD/thùng, trong khi WTI lên khoảng 86 USD/thùng. Trước khi chiến tranh xảy ra, khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Trong thời gian căng thẳng, lưu lượng đã có lúc giảm xuống chỉ còn 6–8 triệu thùng/ngày, và hiện tại con số này có thể còn thấp hơn khoảng một nửa.

• Backwardation cực mạnh trên đường cong kỳ hạn: Cấu trúc kỳ hạn của các hợp đồng dầu Brent cho thấy giá giảm mạnh trong các tháng và năm tiếp theo, tạo nên trạng thái backwardation sâu. Các hợp đồng giao trong những tháng tới đang được định giá cao hơn đáng kể so với các hợp đồng giao trong năm 2027–2028, khi giá giảm xuống khoảng 70–80 USD/thùng. Điều này phản ánh lo ngại của thị trường về tình trạng thiếu hụt dầu vật chất trong ngắn hạn, thay vì lo ngại về sự cạn kiệt nguồn tài nguyên trong dài hạn.

• Nút thắt trong hoạt động lọc dầu và giá nhiên liệu tăng mạnh: Giá nguyên liệu đầu vào tăng, kết hợp với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng lọc dầu tại Nga và Trung Đông, đã khiến biên lợi nhuận các sản phẩm chưng cất tăng mạnh. Giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ đã tăng tới 60% trong năm nay, trong khi giá diesel tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong tháng 9 tăng hơn 13% so với tháng trước.

• Áp lực chính trị trước bầu cử Mỹ: Giá nhiên liệu tăng trên thị trường đang tác động trực tiếp đến tình hình chính trị tại Mỹ trước cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 11. Mối tương quan giữa giá xăng trung bình tại Mỹ tăng lên trên 4 USD/gallon và khả năng Đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Hạ viện giảm xuống chỉ khoảng 11% trên các thị trường dự đoán cho thấy chi phí chính trị của cuộc xung đột đối với Nhà Trắng đang trở nên đáng kể.

• Các biện pháp bảo vệ và ngoại giao: Để ứng phó với khủng hoảng, Washington tuyên bố sẽ thắt chặt các biện pháp trừng phạt tài chính hàng tuần đối với các tổ chức tham gia giao dịch với Iran. Song song đó, Mỹ đang triển khai các bước nhằm đảm bảo nguồn cung dài hạn, bao gồm kế hoạch kiểm soát các nguồn dự trữ dầu tại Venezuela theo các nhượng quyền kéo dài 100 năm, nhằm phục vụ mục tiêu tái xây dựng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ (SPR).

Đường cong kỳ hạn tiếp tục duy trì trạng thái backwardation mạnh. Mặc dù chênh lệch giá giữa các hợp đồng ngắn hạn không còn lớn như 5 tháng trước, nhưng toàn bộ đường cong hiện đang nằm ở mức cao hơn rõ rệt. Nguồn: Bloomberg Finance LP

Khả năng Đảng Cộng hòa tiếp tục chiếm đa số tại Hạ viện Mỹ đã giảm xuống chỉ còn 11%. Trong khi đó, mối tương quan giữa khả năng Đảng Cộng hòa tiếp tục duy trì quyền kiểm soát Thượng viện và giá xăng tại Mỹ rõ ràng hơn nhiều. Nếu Đảng Cộng hòa vẫn giữ được Thượng viện, tình hình hiện tại tại Mỹ nhiều khả năng sẽ không thay đổi đáng kể. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB

Giá dầu WTI vượt đường SMA100

Giá dầu thô mở cửa với một khoảng gap tăng rõ rệt và hiện đang kiểm định khu vực quanh đường trung bình động 100 kỳ (SMA100), đồng thời cũng là vùng Fibonacci 23,6% của nhịp tăng gần nhất bắt đầu từ tháng 7. Nếu giá đóng cửa trên 87 USD/thùng, điều này có thể mở ra dư địa tăng tiếp theo lên vùng 90 USD/thùng. Ngược lại, nếu tình hình Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt và các cuộc giao tranh chấm dứt, giá dầu có thể quay đầu giảm xuống dưới 85 USD/thùng.