GOLD - Khởi đầu của chu kỳ giảm hay “cú quét” trước khi đảo chiều tăng?

Thị trường vàng hiện đang đặt nhà đầu tư vào trạng thái giằng co giữa kỳ vọng và thận trọng. Một mặt, giá đã rời xa đáng kể mức đỉnh lịch sử, làm dấy lên lo ngại về khả năng bước vào một chu kỳ điều chỉnh kéo dài. Mặt khác, việc giá vẫn giữ được các vùng hỗ trợ quan trọng cho thấy lực cầu chưa hoàn toàn biến mất. Câu hỏi đặt ra là liệu đây chỉ là giai đoạn tích lũy trước một nhịp tăng mới, hay là khởi đầu của một chu kỳ giảm sâu hơn?

Các giai đoạn điều chỉnh mạnh trong quá khứ

Lịch sử thị trường vàng trong hơn hai thập kỷ qua cho thấy một đặc điểm đáng chú ý: những giai đoạn tăng giá mạnh thường được nối tiếp bởi các đợt điều chỉnh sâu và kéo dài.

Điểm đáng chú ý là chu kỳ tăng từ cuối năm 2022 đến đầu năm 2026 là đợt tăng mạnh nhất trong lịch sử hiện đại của vàng. So với các chu kỳ trước, mức điều chỉnh hiện tại khoảng 23% từ đỉnh vẫn chưa phải là quá lớn nếu đặt trong bối cảnh các đợt điều chỉnh sau những chu kỳ tăng mạnh thường kéo dài nhiều năm và có biên độ rất sâu. Điều đó không đồng nghĩa vàng chắc chắn sẽ tiếp tục lao dốc, nhưng nó cho thấy áp lực điều chỉnh trung hạn vẫn còn hiện hữu và chưa thể xem nhẹ.

Các yếu tố hỗ trợ giá Vàng đang dần suy yếu

Đà tăng mạnh của vàng trong giai đoạn 2022 - 2026 được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố cùng lúc, bao gồm nhu cầu mua vàng từ ngân hàng trung ương, dòng vốn ETF và nhu cầu tiêu dùng tại châu Á. Tuy nhiên, nhiều động lực trong số đó đang cho thấy dấu hiệu chậm lại.

• Ngân hàng Trung ương mua vàng chậm hơn: Dù hoạt động mua ròng vẫn duy trì ở mức cao, tốc độ tích lũy đã giảm đáng kể so với giai đoạn bùng nổ 2022 - 2024. Điều này đồng nghĩa một trong những nguồn cầu lớn nhất của thị trường không còn tạo ra lực đẩy mạnh như trước.

• Nhu cầu tiêu dùng suy giảm: Giá vàng duy trì ở vùng cao trong thời gian dài đã làm giảm nhu cầu trang sức tại các thị trường lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Khi giá quá đắt đỏ, người tiêu dùng có xu hướng trì hoãn hoặc cắt giảm nhu cầu mua mới.

• Dòng tiền ETF kém sôi động: Các quỹ ETF vàng vẫn duy trì vai trò quan trọng, nhưng tốc độ mua ròng đã chậm lại đáng kể. Điều này cho thấy nhà đầu tư tổ chức đang thận trọng hơn khi đánh giá triển vọng của kim loại quý trong môi trường lãi suất cao.

Nhìn chung, lực cầu không còn duy trì được tốc độ tăng trưởng như giai đoạn trước, khiến nền tảng hỗ trợ cho giá vàng trở nên kém vững chắc hơn.

Fed sẽ tăng lãi suất?

Có lẽ, sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed chính là nguyên nhân quan trọng nhất đứng sau đợt bán tháo mạnh của thị trường vàng trong những phiên gần đây. Tâm điểm của sự thay đổi này bắt nguồn từ báo cáo việc làm Mỹ được công bố vào cuối tuần trước, khi các số liệu thực tế vượt xa mọi dự báo của giới phân tích và buộc thị trường phải đánh giá lại hoàn toàn triển vọng lãi suất trong thời gian tới.

Các con số được công bố thực sự gây bất ngờ:

• Bảng lương phi nông nghiệp (NFP) tháng 5 ghi nhận thêm 172.000 việc làm mới, cao gấp đôi so với mức dự báo chỉ khoảng 85.000 việc làm.

• Số liệu tháng 4 cũng được điều chỉnh tăng mạnh từ 115.000 lên 179.000 việc làm, cho thấy sức mạnh của thị trường lao động trước đó đã bị đánh giá thấp.

• Phần lớn số việc làm mới tập trung ở lĩnh vực giải trí, khách sạn và dịch vụ, bên cạnh đó là khu vực chính phủ, phản ánh quá trình bình thường hóa hoạt động sau những gián đoạn liên quan đến việc đóng cửa chính phủ hồi đầu năm.

Nguồn: U.S. Bureau of Labor Statistics

Những dữ liệu này cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu đáng kể bất chấp môi trường lãi suất cao kéo dài. Khi thị trường lao động tiếp tục tạo việc làm với tốc độ mạnh và tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, Fed sẽ có ít áp lực hơn trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế thông qua các đợt cắt giảm lãi suất.

Trong khi đó, áp lực lạm phát vẫn chưa thực sự được giải quyết. Giá năng lượng duy trì ở mức cao trong nhiều tháng qua, cùng với nguy cơ lạm phát dịch vụ tiếp tục dai dẳng, khiến thị trường bắt đầu chuyển từ kỳ vọng "Fed sớm cắt giảm lãi suất" sang kịch bản lãi suất cao trong thời gian dài hơn, thậm chí không loại trừ khả năng xuất hiện thêm một đợt tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục tăng tốc.

Chính sự thay đổi trong kỳ vọng này đã tạo ra áp lực rất lớn lên vàng. Là một tài sản không mang lại lợi suất, vàng thường gặp bất lợi khi lợi suất trái phiếu và đồng USD cùng tăng mạnh. Sau báo cáo việc làm, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng vọt trong khi chỉ số Dollar Index quay trở lại trên ngưỡng tâm lý 100 điểm, khiến chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng gia tăng đáng kể.

Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 khoảng 73%. Nguồn: CME Fedwatch tool

Liệu báo cáo lạm phát có giúp hạ nhiệt?

Trong tuần này, tâm điểm của thị trường tài chính sẽ hướng về hai báo cáo lạm phát quan trọng của Mỹ là Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) và Chỉ số Giá Sản xuất (PPI). Đây được xem là những dữ liệu phản ánh rõ nét nhất diễn biến lạm phát hiện tại và sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed trong thời gian tới.

Theo dự báo, CPI tổng thể tháng 5 theo năm có thể tăng lên 4,2%, cao hơn đáng kể so với mức 3,8% của kỳ trước. Trong khi đó, CPI theo tháng được kỳ vọng tăng 0,5%, thấp hơn đôi chút so với 0,6% của tháng trước. Dù tốc độ tăng theo tháng có dấu hiệu chậm lại, bức tranh tổng thể vẫn cho thấy áp lực lạm phát đang tiếp tục gia tăng và ngày càng xa mục tiêu 2% mà Fed theo đuổi.

Nguyên nhân chính đứng sau đợt tăng lạm phát này tiếp tục là giá năng lượng, đặc biệt là giá dầu. Kể từ khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, giá dầu đã duy trì ở mức cao, kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng tăng lên trên diện rộng. Điều này khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn và làm gia tăng áp lực lên Fed trong việc duy trì lập trường chính sách thắt chặt.

Tuy nhiên, những diễn biến gần đây tại Trung Đông đang mang lại cơ sở để thị trường kỳ vọng vào khả năng các bên sẽ tiến gần hơn tới một thỏa thuận trong thời gian tới. Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ giảm đáng kể, qua đó giúp hạ nhiệt áp lực đối với giá dầu cũng như tạm thời giảm bớt căng thẳng về tình hình lạm phát. 

Lạm phát vẫn đang có xu hướng tăng trong những tháng gần đây. Tuy nhiên vẫn đang còn thấp hơn nhiều so với mức đỉnh vào tháng 6 năm 2022. Nguồn: U.S. Bureau of Labor Statistics

Kết luận

Bức tranh hiện tại cho thấy vàng đang đối mặt với nhiều thách thức hơn so với giai đoạn tăng trưởng mạnh trước đây. Lực cầu từ ngân hàng trung ương, ETF và người tiêu dùng đều đang suy yếu, trong khi môi trường lãi suất cao tiếp tục tạo áp lực lên tài sản không sinh lợi suất như vàng.

Dù vậy, chưa có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định một thị trường giá xuống kéo dài đã chính thức hình thành. Trong ngắn hạn, vàng có thể tiếp tục dao động trong trạng thái tích lũy và phục hồi kỹ thuật, nhưng để quay lại xu hướng tăng bền vững, thị trường cần một sự thay đổi rõ rệt từ triển vọng lạm phát, chính sách tiền tệ hoặc các yếu tố địa chính trị. Cho đến khi những yếu tố đó xuất hiện, rủi ro điều chỉnh trung hạn vẫn là kịch bản cần được ưu tiên.

Phân tích kỹ thuật

Nguồn: xStation5

Việc giá đánh mất vùng hỗ trợ quan trọng quanh 4.350 USD/oz trước đó đã xác nhận xu hướng điều chỉnh vẫn đang chiếm ưu thế trong trung hạn. Tuy nhiên, sau khi tạo đáy quanh 4.180 USD/oz, thị trường bắt đầu xuất hiện các tín hiệu ổn định hơn thông qua các cây nến rút chân cho thấy sự chững lại của thị trường. Có lẽ thị trường đang tạm thời hạ nhiệt trước thềm báo cáo CPI vào tối nay.

Các vùng giá đáng chú ý hiện nay gồm:

• Kháng cự gần: 4.350 USD/oz.

• Hỗ trợ gần: 4.100 USD/oz.

Nếu giá vượt dứt khoát lên trên 4.350 USD/oz với thanh khoản cải thiện, khả năng hình thành một nhịp phục hồi kỹ thuật sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu áp lực bán quay trở lại và đẩy giá xuống dưới vùng đáy gần nhất, mục tiêu giảm tiếp theo có thể hướng về các khu vực 4.000 USD/oz - vùng cản tâm lý quan trọng.