Cổ phiếu Trung Quốc rơi vào trạng thái hoảng loạn 🚩 Alibaba giảm 50% so với đỉnh lịch sử

Cổ phiếu Trung Quốc tiếp tục chịu áp lực bán mạnh và tâm lý của nhà đầu tư đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới ngày càng xấu đi. Chỉ số Hang Seng China Enterprises đã bước vào thị trường giá xuống (bear market) về mặt kỹ thuật sau khi giảm hơn 20% so với đỉnh tháng 10, trong khi Shanghai Composite và Shenzhen Component cũng đồng loạt ghi nhận mức giảm đáng kể. Nhà đầu tư ngày càng lo ngại rằng sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc vẫn quá yếu để chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận bền vững, đặc biệt đối với các doanh nghiệp công nghệ và tiêu dùng. Áp lực còn gia tăng khi căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang sau khi Anthropic cáo buộc Alibaba cố gắng truy cập trái phép vào các công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến. Đồng thời, thị trường ngày càng đặt câu hỏi liệu hàng tỷ USD đang được đầu tư vào AI cuối cùng có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng hay không, nhất là khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ vẫn tiếp tục hạn chế khả năng tiếp cận các dòng chip bán dẫn tiên tiến của Trung Quốc. Kết quả là, nhà đầu tư tiếp tục giảm tỷ trọng cổ phiếu Trung Quốc bất chấp định giá của nhiều doanh nghiệp đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể.

Hong Kong bước vào thị trường giá xuống khi tâm lý đối với cổ phiếu Trung Quốc xấu đi

Phần yếu nhất của thị trường chứng khoán Trung Quốc hiện nay là Hong Kong. Hang Seng China Enterprises Index, theo dõi các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc đại lục niêm yết tại thị trường nước ngoài, đã giảm hơn 20% so với đỉnh thiết lập vào tháng 10, chính thức bước vào thị trường giá xuống (bear market) về mặt kỹ thuật. Trong khi đó, Shanghai Composite giảm khoảng 1,1% và Shenzhen Component giảm gần 1,6%, cho thấy làn sóng bán tháo đang ảnh hưởng đến cả thị trường trong nước lẫn thị trường nước ngoài.

Chỉ vài ngày trước, báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng của Micron đã thúc đẩy sự lạc quan trên toàn cầu đối với ngành bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, sự lạc quan đó đang nhanh chóng phai nhạt khi nhà đầu tư quay trở lại tập trung vào những thách thức mang tính cấu trúc của nền kinh tế Trung Quốc cũng như chi phí ngày càng gia tăng của cuộc đua AI toàn cầu.

Alibaba trở lại tâm điểm của cuộc đối đầu công nghệ Mỹ - Trung

Một chất xúc tác khác đứng sau đợt bán tháo gần đây là Alibaba. Công ty trí tuệ nhân tạo của Mỹ Anthropic đã thông báo với Thượng viện Mỹ rằng các đơn vị có liên quan đến Alibaba và phòng nghiên cứu AI của tập đoàn đã thực hiện điều mà họ mô tả là cuộc tấn công chưng cất AI (AI distillation attack) lớn nhất từng được biết đến nhằm vào các mô hình Claude.

Theo Anthropic, trong khoảng thời gian từ 22/4 đến 5/6, các nhóm được cho là có liên hệ với Alibaba đã sử dụng khoảng 25.000 tài khoản giả mạo để tạo gần 28,8 triệu lượt tương tác với các mô hình Claude nhằm sao chép năng lực của chúng và sử dụng kết quả đầu ra để huấn luyện các hệ thống AI cạnh tranh.

Nếu các cáo buộc này được xác nhận, vụ việc có thể củng cố lập luận cho việc Mỹ tiếp tục siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các công ty AI của Trung Quốc. Đối với nhà đầu tư, điều này đồng nghĩa với việc rủi ro pháp lý và địa chính trị tiếp tục gia tăng - vốn đã là một trong những nguyên nhân chính khiến cổ phiếu công nghệ Trung Quốc bị chiết khấu định giá trong nhiều năm qua.

Chi tiêu tiêu dùng yếu vẫn là thách thức kinh tế lớn nhất của Trung Quốc

Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị không phải là nguyên nhân duy nhất khiến chứng khoán Trung Quốc suy yếu. Nhà đầu tư ngày càng chú ý nhiều hơn đến các yếu tố cơ bản trong nước. Chi tiêu tiêu dùng vẫn thấp hơn kỳ vọng, thị trường bất động sản vẫn chưa ổn định và tốc độ phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc tiếp tục gây thất vọng cho cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử như Alibaba và JD.com, bởi tăng trưởng doanh thu dài hạn của họ phụ thuộc rất lớn vào sức mua của hộ gia đình. Nếu nhu cầu tiêu dùng không phục hồi rõ rệt, các doanh nghiệp này sẽ rất khó quay trở lại tốc độ tăng trưởng như trước khi thị trường bất động sản Trung Quốc suy yếu.

Liệu trí tuệ nhân tạo còn có thể tiếp tục dẫn dắt ngành công nghệ Trung Quốc?

Nhà đầu tư ngày càng phân biệt rõ giữa làn sóng AI toàn cầu và triển vọng của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc. Trong khi các công ty Mỹ tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu kỷ lục đối với chip AI tiên tiến và hạ tầng trung tâm dữ liệu, thì các doanh nghiệp Trung Quốc phải phát triển mô hình AI trong điều kiện khả năng tiếp cận chip bán dẫn tiên tiến bị hạn chế và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Mỹ ngày càng nghiêm ngặt.

Do đó, nhà đầu tư ngày càng thận trọng về việc liệu lượng vốn khổng lồ đang được đổ vào AI tại Trung Quốc cuối cùng có thể tạo ra lợi nhuận hấp dẫn hay không.

Điều gì sẽ quyết định xu hướng của chứng khoán Trung Quốc?

Trong những tháng tới, ba yếu tố nhiều khả năng sẽ quyết định xu hướng của thị trường chứng khoán Trung Quốc. Thứ nhất là tốc độ phục hồi của tiêu dùng nội địa cùng các dữ liệu kinh tế vĩ mô. Thứ hai là diễn biến trong quan hệ công nghệ Mỹ - Trung và khả năng xuất hiện thêm các biện pháp hạn chế xuất khẩu. Thứ ba là kết quả kinh doanh của các tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc, qua đó cho thấy liệu các khoản đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo đã bắt đầu chuyển hóa thành tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận đáng kể hay chưa.

Cho đến khi cả ba yếu tố này phát đi những tín hiệu tích cực hơn, chứng khoán Trung Quốc nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục chịu áp lực, bất chấp mức định giá ngày càng hấp dẫn và các chỉ số định giá cơ bản đang ở vùng thấp trong lịch sử.

Biểu đồ Alibaba và Hang Seng (CHN.cash)

Cổ phiếu Alibaba hiện đã giảm hơn 50% so với đỉnh thiết lập trong năm 2025 và đang giao dịch thấp hơn gần 30% so với đường trung bình động hàm mũ EMA200. Tâm lý đối với tài sản Trung Quốc vẫn cực kỳ tiêu cực khi nhiều cổ phiếu công nghệ lớn khác như Baidu, Tencent và Yum China cũng đồng loạt giảm theo Alibaba.

Nguồn: xStation5

Hợp đồng tương lai Hang Seng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 4/2025, thời điểm Donald Trump công bố các mức thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại ngắn hạn.

Nguồn: xStation5